İlim silsilesi

الْعُلَمَاءُ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ

“Âlimler peygamberlerin vârisleridir” (Ebû Dâvûd 3641, Tirmizî 2682). Sahâbe Hz. Peygamber’den ﷺ, tâbiîn de onlardan öğrendi; ilim tâbiînden fıkıh imamlarına, hadis hâfızlarına ve kıraat imamlarına geçti. Hocalarını, talebelerini ve sahâbeye uzanan silsileyi görmek için bir isim seçin.

91 âlim ve kıraat imamı; 10 kıraat imamı ve onların 19 râvisi.

Kıraat imamları

Kur’ân, kesintisiz silsilelerle hocadan talebeye okunarak aktarıldı. İbn Mücâhid (ö. 324 h.), senetleri ve Arapçası şüphe götürmeyen yedi kıraati belirledi; daha sonra üç kıraat daha bunlarla birlikte sayılarak sayı ona çıktı. Her kıraat imamı iki râvi aracılığıyla bilinir: Bugün İslâm dünyasının büyük kısmı Âsım’dan Hafs rivayetini okur; Kuzey ve Batı Afrika ise Nâfi‘den Verş ve Kâlûn rivayetlerini okur.

Büyük râviler

Hadislerin çoğunun bize ulaştığı sahâbîler ve âlimlerin her biri için saydığı rivayet sayıları (sayılar, İbn Hazm ile Zehebî’nin aktardığı şekliyle Bakî b. Mahled’e aittir; tekrarlar dahildir).

Tâbiîn

Tâbiîn sahâbe ile karşılaştı ve onların ilmini sonraki nesle taşıdı: Medine’nin yedi fakihi, Mekke’de İbn Abbas’ın, Kûfe’de İbn Mes‘ûd’un, Basra’da Enes ile Ebû Mûsâ’nın talebeleri.

Dört imam

Sünnî dünyanın bugün hâlâ mezheplerine uyduğu Ebû Hanîfe, Mâlik, Şâfiî ve Ahmed b. Hanbel. Ebû Hanîfe ve Mâlik tâbiînden ilim aldı; Şâfiî Mâlik’ten, Ahmed de Şâfiî’den okudu.

Hadis hâfızları

Hz. Peygamber’in ﷺ sözlerini toplayan, ayıklayan ve kayda geçirenler: Süfyân es-Sevrî ve Şu‘be’den Buhârî, Müslim ve Sünen müelliflerine kadar.

Diğer âlimler

Bu sayfa hakkında

Hocalar ve talebeler

Gösterilen bağlar, biyografi yazarlarının öne çıkardığı başlıca bağlardır; her âlimin çok daha fazla hocası vardı. Bir kişinin panelindeki silsile, bu bağlar üzerinden bulunan ve bir sahâbîye uzanan yollardan biridir; başka yollar da vardır.

Kıraatler

İbn Mücâhid’in yedi kıraat imamı Nâfi‘, İbn Kesîr, Ebû Amr, İbn Âmir, Âsım, Hamza ve Kisâî’dir; Ebû Ca‘fer, Ya‘kûb ve Halef, İbnü’l-Cezerî’nin on kıraatini tamamlar. Bu on kıraatin hepsi tek bir Kur’ân’ın kabul gören kıraatleridir; Osman mushafının yazısı (resm-i Osmânî) içinde telaffuzda ve küçük lafız farklarında ayrılırlar.

Kaynaklar

Zehebî, Siyeru a‘lâmi’n-nübelâ; İbn Hacer, Tehzîbü’t-Tehzîb; İbn Sa‘d, Tabakât; kıraat imamları için İbnü’l-Cezerî, Gâyetü’n-nihâye ve Zehebî, Ma‘rifetü’l-kurrâ. Her kişinin paneli kullanılan kaynakları listeler.